Leningenportefeuille
De financiering van de totale gemeentelijke activiteiten is gebaseerd op integrale financiering, Dat betekent dat bij financiering wordt gekeken naar de totale financieringsbehoefte van de gemeente in plaats van op projectniveau. Het financieringstekort wordt grotendeels gedekt door langlopende leningen en deels door kasgeldleningen met een looptijd van maximaal 1 jaar. Vanwege de ingestelde kasgeldlimiet zoals nader beschreven in paragraaf 4.3 Renterisicobeheer, mag een gemeente niet alleen gebruik maken van de over het algemeen goedkopere kortlopende financiering.
In de komende begrotingsjaren zal de leningportefeuille aanzienlijk toenemen als gevolg van de voorgenomen investeringsuitgaven in onder andere het bereikbaarheidsakkoord, wegenonderhoud, Greenwise campus, verbouwing Handelsweg, riolering , IHP Sport en IHP Onderwijs. De beschikbare eigen middelen zijn hiervoor onvoldoende om deze investeringen volledig te financieren. Hierdoor ontstaat in toenemende mate behoefte aan het aantrekken van langlopende leningen.
In onderstaande tabel staat het verwachte verloop van de langlopende vaste geldleningen.
Jaar (bedragen x € 1.000) | Stand per 1-1 | Nieuwe leningen | Aflossing | Stand per 31-12 |
|---|---|---|---|---|
2027 | 461.271 | 56.350 | 31.075 | 486.546 |
2028 | 486.546 | 80.100 | 36.618 | 530.028 |
2029 | 530.028 | 89.600 | 39.859 | 579.769 |
2030 | 579.769 | 108.600 | 62.611 | 625.758 |
De groei van de leningportefeuille past binnen de huidige financiële kaders, maar leidt wel tot oplopende rentelasten en een hogere schuldenlast. Dit vraagt om een voortdurende afweging tussen investeringsambities en financiële houdbaarheid. Er zal hierbij worden gestuurd op een verantwoord schuldniveau en op een evenwichtige spreiding van rente- en herfinancieringsrisico's. Hierdoor wordt geborgd dat de financiële positie van de gemeente ook op langere termijn gezond blijft.
Financieringsbehoefte
De financieringsstrategie blijft gericht op het maximaal benutten van kortlopende financiering, zodat flexibel kan worden ingespeeld op de actuele financieringsbehoefte en ontwikkelingen op de rentemarkt. Bij het aantrekken van nieuwe leningen wordt naast de rente ook gekeken naar een evenwichtige spreiding van aflossingen en de beschikbare ruimte binnen de kasgeldlimiet.
Een actueel en betrouwbaar inzicht in de verwachte inkomsten- en uitgavenstromen is van groot belang voor een effectief beheer van de liquiditeitspositie. Dit ondersteunt de sturing op de toekomstige financieringsbehoefte. De meerjarige investeringsplanning vormt hierbij een belangrijk onderdeel. Deze is opgenomen in de financiële begroting, paragraaf 2.6 Investeringskredieten.
Ontwikkeling schuldpositie
Financiële kengetallen geven inzicht in de verhoudingen binnen de gemeentelijke begroting en ondersteunen de beoordeling van de financiële positie van de gemeente. De meerjarige ontwikkeling van de kengetallen laat zien dat de financiële positie richting 2030 onder druk komt te staan. Dit hangt samen met een aanzienlijke toename van de schuldpositie als gevolg van de investeringsopgave, waardoor de solvabiliteit afneemt. Positief is dat de risico's vanuit de grondexploitaties beperkt blijven.
In paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing, 2.3 Financiële kengetallen zijn de kengetallen gerelateerd aan de signaleringswaarden van de provincie. De signaleringswaarden worden gebruikt om aan te duiden in hoeverre gemeenten risico’s lopen. In bijlage 2 zijn de meerjarige financiële kengetallen grafisch weergegeven.
Rente- en marktontwikkelingen
De renteontwikkeling in de periode 2027-2030 wordt in belangrijke mate bepaald door het monetaire beleid van de Europese Centrale Bank (ECB). Voor de korte rente wordt rekening gehouden met een stijging van de depositorente naar circa 2,75%. Voor de langere financieringsbehoefte wordt uitgegaan van een 10-jaars kapitaalmarktrente die kan oplopen richting 4,0%. Deze niveaus liggen aanzienlijk hoger dan de historisch lage rentestanden van de afgelopen jaren en leiden tot hogere financieringskosten voor nieuw aan te trekken leningen.
Gezien de omvangrijke investeringsopgave zal de gemeente naar verwachting in toenemende mate afhankelijk worden van externe financiering. Hierdoor zullen renteontwikkelingen een steeds groter effect hebben op de toekomstige rentelasten. De gemeente volgt de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt daarom nauwgezet en betrekt deze bij haar financieringsstrategie.
Na de aanzienlijke rentestijgingen in 2026, mede als gevolg van economische ontwikkelingen en geopolitieke spanningen, wordt verwacht dat de hogere renteniveaus ook in 2027 aanhouden. Vanaf 2028 wordt uitgegaan van een geleidelijk dalende renteontwikkeling. Voor langlopende financiering wordt gerekend met een rente van 4,0% in 2027 aflopend naar 3,25% in 2030. Voor kortlopende financiering wordt uitgegaan van 2,75% in 2027, dalend naar 2,25% vanaf 2029.
De daadwerkelijke ontwikkelingen zijn afhankelijk van inflatie, economische groei en geopolitieke omstandigheden. Hierdoor kunnen zowel de financieringsbehoefte als de uiteindelijke rentelasten afwijken van de huidige ramingen.
