BOUWEN AAN DE TOEKOMST VAN EMMEN
Samen koers uitzetten tussen ambitie en financiële realiteit
Voor u ligt de begroting voor 2027. Het is de eerste begroting van een nieuwe bestuursperiode. Er is sprake van een nieuwe financiële realiteit, waarbinnen we de komende jaren samen de koers moeten uitzetten. We bouwen verder aan een gemeente waar inwoners prettig kunnen wonen, werken en meedoen.
Financieel perspectief verslechtert
Gemeenten hebben te maken met fors stijgende kosten, achterblijvende inkomsten vanuit het gemeentefonds en een toenemende druk op zorg en voorzieningen. Dit is veelal het gevolg van landelijk beleid en lastig te beïnvloeden uitgaven.
Tegelijkertijd hebben we de afgelopen jaren welbewuste keuzes gemaakt, er is scherper aan de wind gezeild door realistischer te begroten en we hebben forse incidentele meevallers gehad. Hierdoor konden we doorgaan met de ontwikkeling van onze ambities en het in stand houden van voorzieningen in onze dorpen en wijken. Met deze ingezette koers is er geen financiële (begrotings)ruimte om tegenvallers op te vangen.
Sluitende begroting
De realiteit is dat de gemeente Emmen op de huidige voet vanaf 2027 voor een tekort zou komen te staan, dat in de komende jaren nog sterk kan oplopen. Het college en de ambtelijke organisatie hebben in kaart gebracht welke ombuigingen er mogelijk zijn in het komende begrotingsjaar. Het gaat om een aantal bedrijfsmatige en beleidsinhoudelijke maatregelen, die niet direct grote gevolgen hebben voor de dienstverlening of voorzieningen. Voor belangrijke incidentele opgaven wordt voor 2027 eenmalig een beroep op de algemene reserve gedaan, maar het weerstandsvermogen is nog goed en dat willen we ook zo houden.
Het college neemt haar verantwoordelijkheid met het presenteren van een sluitende begroting. En we werken in het komende begrotingsjaar voortvarend verder aan de lopende en geplande investeringen en aan de uitvoering van ingezet beleid.
Ambities
In de begroting is al geld beschikbaar voor de voorbereiding en aansturing van de grote opgaven die bijdragen aan onze ambities. Voor de daadwerkelijke uitvoering is op dit moment nog niet voldoende financiële dekking beschikbaar. De sombere financiële vooruitzichten op langere termijn maken het nodig om prioriteiten te stellen en financiële ruimte te creëren voor de majeure opgaven die belangrijk zijn voor de toekomst van Emmen.
Dat vraagt om fundamentele keuzes richting de kaderbrief en de begroting voor 2028. Dit is alleen te realiseren in een goede samenwerking tussen college en raad. Niet alles kan meer en het kan zeker niet allemaal tegelijkertijd. Dat geldt niet alleen financieel, maar het gaat ook op voor de uitvoeringscapaciteit van onze gemeentelijke organisatie en van onze partners in de markt.
Ondanks het financieel zware weer hebben we vertrouwen in Emmen en is onze blik gericht op de toekomst. We willen blijven investeren in wat belangrijk is voor inwoners. Dat betekent dat we samen de schouders zetten onder onze grote opgaven: wonen, werken, bereikbaarheid en een aantrekkelijke leefomgeving.
Inwoners centraal
We werken aan een gemeente die klaar is voor de toekomst. Dat doen we stap voor stap, met aandacht voor energie, groen, klimaat en een openbare ruimte die tegen een stootje kan. Daarbij hoort een gemeente die dichtbij inwoners staat: bereikbaar, duidelijk en betrouwbaar. Zeker voor jongeren willen we dat Emmen een plek blijft waar zij kunnen leren, werken, wonen en waar ze hun toekomst kunnen opbouwen.
Bij alles wat we doen, staan onze inwoners centraal. We willen dat iedereen in Emmen mee kan doen. Daarom blijven bestaanszekerheid, gezondheid, onderwijs, sport, cultuur en veiligheid belangrijke onderwerpen in deze begroting. Tegelijk is de druk op zorg en ondersteuning groot. Dat vraagt om heldere keuzes, maar ook om aandacht voor de menselijke maat. Ondersteuning moet beschikbaar blijven voor inwoners die dat nodig hebben.
Ondanks tijdelijke extra middelen van het Rijk, zijn de tekorten in de jeugdhulp een grote uitdaging door stijgende kosten en complexere problematiek. Daarom blijven we, samen met de VNG, VDG en G40, richting het Rijk actief lobbyen voor passende en structurele compensatie. Tegelijkertijd investeren we zelf lokaal in een stevige sociale basis voor kinderen en gezinnen, zetten we in op preventie en passende ondersteuning. Zo werken we aan het terugdringen van de vraag naar zware jeugdhulp en de financiële tekorten.
Groei
Emmen wil de komende jaren groeien. Een groei van de bevolking is belangrijk voor de brede welvaart. Groei is voor ons geen doel op zich, maar een manier om leefbaarheid, voorzieningen, werkgelegenheid en bereikbaarheid in stad, dorpen en wijken te behouden en te versterken. Door groei kan onze gemeente beter inspelen op toekomstige maatschappelijke uitdagingen. Dat geldt in het bijzonder voor wonen, leefbaarheid, bereikbaarheid, economie, veiligheid en een sociaal Emmen waar iedereen mee kan doen.
Wonen
Een van de grote opgaven is wonen. Veel inwoners zoeken een passende en betaalbare woning: jongeren en starters, gezinnen, ouderen en mensen die zorg of ondersteuning nodig hebben. Daarom blijven we werken aan voldoende passende woningen in de stad, dorpen en wijken. Het gaat niet alleen om aantallen en stenen, maar vooral om mensen en samenleven. Dus bouwen we buurten waar mensen zich thuis voelen, waar voorzieningen bereikbaar zijn, waar ruimte is om elkaar te ontmoeten, samen te bewegen en te spelen en waar het veilig is en groen. Er wordt momenteel hard gewerkt aan het volkshuisvestingsprogramma en aan de aanwijzing door het Rijk van Emmen als Nationaal Grootschalige Woningbouwlocatie (NGW) in de Nota Ruimte.
E conomie
Ook onze economie vraagt aandacht en inzet. Een sterke economie zorgt voor banen, nieuwe mogelijkheden voor ondernemers en perspectief voor onze inwoners. Greenwise Campus, onze innovatieve groene industrie en de samenwerking binnen Regio Emmen vormen een stevige basis. Daarbij horen ook een levendig centrum met een aantrekkelijk Rensenpark en sterke sportieve en culturele voorzieningen. In 2027 werken we aan een gemeente waar bedrijven kunnen groeien, talent zich kan ontwikkelen en inwoners en bezoekers elkaar kunnen ontmoeten. Een plek waar je je thuis voelt, welkom voelt en waar je wilt terugkomen.
Mobiliteit
Een goed bereikbare gemeente is belangrijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Mensen moeten naar school, werk, zorg, winkels, sport en familie kunnen reizen. Daarom zetten we ons in voor de Nedersaksenlijn en voor de ontwikkeling van de gebieden rondom onze stations. Dat biedt kansen voor wonen, werken en voorzieningen. Tegelijk houden we oog voor bereikbaarheid dichtbij huis: goede wegen, veilige fietspaden, toegankelijke voetpaden en een openbare ruimte die prettig en veilig aanvoelt.
Leefbaar en veilig
Leefbare dorpen en wijken vormen het hart van onze gemeente. Het gaat om plekken waar mensen elkaar kennen, waar verenigingen actief zijn, waar kinderen veilig kunnen spelen en waar inwoners invloed hebben op hun eigen omgeving. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en Erkende Overlegpartners blijven we werken aan een fijne, toegankelijke en veilige leefomgeving.
Samenwerken
De opgaven voor Emmen vragen om samenwerking. Met onze partners in de Regio Emmen, de provincie Drenthe, het Rijk, Europa, ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties kunnen we meer bereiken dan alleen. Binnen Regio Emmen werken de gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen, Hoogeveen en de Provincie Drenthe nauw samen aan regionale opgaven die belangrijk zijn voor inwoners, ondernemers en de toekomst van de regio. De basis hiervoor is de Koers van de Regio Emmen.
Belangrijke thema’s zijn wonen, economische ontwikkeling, bereikbaarheid en het versterken van de brede welvaart. In het kader van het Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR) is vanuit de Regio Emmen, samen met diverse ministeries, het Plan van de Regio Emmen opgesteld. In de periode 2027-2030 werken we stap voor stap verder aan een sterke en blijvende samenwerking. Dat doen we, met onze partners, ook in onze lobby richting het Rijk om de financiering van gemeenten te verbeteren.

