De veiligheidsopgave in de gemeente Emmen is voortdurend in ontwikkeling. Veiligheidsvraagstukken worden complexer en zijn in toenemende mate verweven met sociale, fysieke, maatschappelijke en digitale ontwikkelingen. Daardoor raken veiligheidsvraagstukken steeds vaker meerdere organisaties en beleidsterreinen. Dit vraagt om een strategische benadering, waarbij signalering, advisering, informatie gestuurd werken en regie een steeds belangrijkere rol spelen. Zo kunnen risico's tijdig worden herkend, escalatie waar mogelijk worden voorkomen en kan effectief worden gestuurd op veiligheid.
Tegelijkertijd wordt veiligheid niet alleen bepaald door objectieve cijfers over criminaliteit en overlast, maar ook door hoe inwoners hun leefomgeving ervaren. Incidenten kunnen een grote impact hebben op het veiligheidsgevoel en leiden tot maatschappelijke onrust. Om ontwikkelingen goed te kunnen duiden, worden objectieve gegevens, signalen uit de samenleving en de veiligheidsbeleving in samenhang beschouwd.
Ondermijning
Ondermijnende criminaliteit vormt een blijvend veiligheidsvraagstuk en kent steeds veranderende verschijningsvormen. Criminele netwerken maken gebruik van legale structuren en zijn actief op uiteenlopende terreinen, zoals vastgoed, zorg en bedrijvigheid. Dit vraagt om een aanpak waarin preventie, vroegsignalering en het opwerpen van bestuurlijke barrières centraal staan. De gemeente Emmen zet in op een weerbare samenleving en een weerbare overheid om ondermijnende criminaliteit te voorkomen en tegen te gaan.
Drentse Aanpak Ondermijning
Binnen de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO) werkt de gemeente Emmen samen met gemeenten, veiligheidspartners en maatschappelijke organisaties aan het voorkomen en bestrijden van ondermijnende criminaliteit. Daarbij blijft aandacht bestaan voor thema's als jonge aanwas en zorgfraude. Door in te zetten op preventie, bewustwording en het versterken van signalering wordt gewerkt aan het vroegtijdig herkennen van risico's en het voorkomen van ondermijnende activiteiten.
Ondermijning gemeente Emmen
Een effectieve aanpak van ondermijning vraagt om blijvende samenwerking tussen interne en externe partners, waaronder het sociaal domein en het zorgdomein. De gemeente Emmen ziet een toenemende hoeveelheid signalen en meldingen van mogelijke ondermijnende activiteiten. Dit onderstreept het belang van een informatiegestuurde aanpak, waarbij signalen integraal worden geduid en passende bestuurlijke interventies worden ingezet. Hiervoor zijn een sterke informatiepositie en een duurzame verankering van instrumenten en werkwijzen binnen de gemeentelijke organisatie noodzakelijk.
Digitale en maatschappelijke weerbaarheid
Digitale weerbaarheid
Digitale weerbaarheid:
Digitalisering biedt kansen, maar brengt ook nieuwe veiligheidsrisico's met zich mee. Cybercriminaliteit en digitale fraude ontwikkelen zich voortdurend en raken inwoners, ondernemers en organisaties steeds vaker. Criminelen maken daarbij steeds vaker gebruik van digitale middelen en sociale manipulatie om slachtoffers te maken. Het vergroten van digitale weerbaarheid blijft daarom van belang om schade te voorkomen, inwoners en ondernemers bewust te maken van risico's en veilig digitaal gedrag te stimuleren. Ook binnen de gemeentelijke organisatie blijft aandacht bestaan voor het versterken van de digitale weerbaarheid, onder meer door training en bewustwording van medewerkers.
Maatschappelijke weerbaarheid
Maatschappelijke weerbaarheid:
Maatschappelijke ontwikkelingen en mogelijke verstoringen van vitale voorzieningen, zoals energie-, water- en telecomvoorzieningen, vragen om een veerkrachtige samenleving. Het versterken van maatschappelijke weerbaarheid draagt bij aan de zelfredzaamheid van inwoners, organisaties en de gemeente, zodat zij beter voorbereid zijn op onverwachte gebeurtenissen en tijdelijke uitval van vitale voorzieningen. Daarbij blijft ook de landelijke 72-uurscampagne een belangrijk uitgangspunt, waarbij inwoners worden gestimuleerd zich voor te bereiden op de eerste 72 uur van een crisis. Tegelijkertijd blijft de gemeente investeren in de doorontwikkeling van het crisismanagement, onder meer door trainingen, oefeningen en het versterken van de crisisorganisatie.
Veilige dorpen en wijken
Een veilige woon- en leefomgeving is een belangrijke voorwaarde voor de leefbaarheid in dorpen en wijken. Veiligheid wordt daarbij niet alleen bepaald door objectieve cijfers over criminaliteit en overlast, maar ook door hoe inwoners hun leefomgeving ervaren. Hoewel veiligheidsvraagstukken per gebied in aard en omvang kunnen verschillen, laten ontwikkelingen zien dat veel vraagstukken gemeentebreed voorkomen en om een samenhangende aanpak vragen. Door ontwikkelingen te volgen en de inzet daarop af te stemmen, werken we aan het versterken van de veiligheid en leefbaarheid in dorpen en wijken.
Veiligheid op straat
Een veilige openbare ruimte draagt bij aan het welzijn van inwoners en bezoekers. Het is belangrijk dat mensen zich veilig voelen op straat, tijdens het uitgaan, bij evenementen en op locaties waar verschillende functies en doelgroepen samenkomen. Juist op deze plekken kunnen overlast, incidenten en verstoringen van de openbare orde een grote impact hebben op het veiligheidsgevoel en het gebruik van de openbare ruimte. Dit vraagt om blijvende aandacht voor veiligheid, een zichtbare aanwezigheid en een gerichte inzet van partners waar dat nodig is.
Asielproblematiek
De opvang van asielzoekers blijft een onderwerp dat lokaal en landelijk veel aandacht vraagt. Met de huidige opvangcapaciteit voldoet de gemeente Emmen aan de opgave uit de tweede Spreidingswetcyclus 2026-2028. Hierdoor zijn op dit moment geen aanvullende inspanningen nodig om te voldoen aan de wettelijke opvangopgave.
Tegelijkertijd blijft de aanwezigheid van overlastgevende asielzoekers, waaronder kansarme asielzoekers en veiligelanders, aandacht vragen voor de leefbaarheid en veiligheid op specifieke locaties binnen de gemeente. Om deze problematiek aan te pakken zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld door het Rijk voor toezicht, handhaving en beveiliging. Deze inzet draagt bij aan het beperken van overlast, het versterken van de veiligheidsbeleving en het behouden van draagvlak voor opvang.
De ontwikkelingen rondom asielopvang en de aanpak van overlast blijven sterk afhankelijk van landelijke besluitvorming en ontwikkelingen binnen de asielketen. De aanvullende Rijksmiddelen hebben een incidenteel karakter en worden begin 2027 geëvalueerd.
Woonoverlast
Woonoverlast heeft een grote impact op de leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. De verwevenheid van zorg- en veiligheidsvraagstukken in de woonomgeving neemt toe. Hierdoor worden vraagstukken rondom woonoverlast complexer en neemt de druk op inwoners, professionals en betrokken organisaties toe.
Deze ontwikkeling vraagt om tijdige signalering, heldere verantwoordelijkheden en passende samenwerking tussen partners. De verdere ontwikkeling van een gezamenlijke werkwijze voor het signaleren, beoordelen en opschalen van complexe casuïstiek draagt bij aan het voorkomen van escalatie en een effectieve aanpak van woonoverlast.
Huiselijk geweld en kindermishandeling
Huiselijk geweld en kindermishandeling hebben ingrijpende gevolgen voor slachtoffers, gezinnen en de samenleving. Deze problematiek blijft vaak langdurig verborgen en kent veelal een complexe samenhang met andere sociale en veiligheidsvraagstukken. Signalen uit de praktijk, waaronder een toename van het aantal opgelegde huisverboden, laten zien dat blijvende aandacht voor dit thema noodzakelijk is.
De verwevenheid van zorg- en veiligheidsvraagstukken vraagt om een aanpak waarbij signalen eerder in beeld komen en betrokken organisaties vanuit hun eigen verantwoordelijkheid bijdragen aan het voorkomen van escalatie en het vergroten van de veiligheid van slachtoffers.
Femicide
Femicide en intieme terreur vormen de meest ernstige uitingsvormen van huiselijk geweld. Slachtoffers zijn niet altijd tijdig in beeld en signalen worden niet altijd herkend of in samenhang beoordeeld. Dit vraagt om blijvende aandacht voor vroegsignalering, deskundigheid en samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners.
Regionale ontwikkelingen, zoals de doorontwikkeling van het Steunpunt Veilig in Relatie naar een Drentse voorziening, dragen bij aan het eerder herkennen van signalen, het versterken van de samenwerking en het vergroten van de veiligheid van slachtoffers. De gemeente Emmen draagt actief bij aan deze ontwikkeling.
Sociaal-maatschappelijke spanningen
Internationale en nationale ontwikkelingen werken steeds sneller door in de lokale samenleving. Maatschappelijke tegenstellingen kunnen worden versterkt door geopolitieke ontwikkelingen, online informatievoorziening, desinformatie, discriminatie en het publieke debat. Hierdoor kunnen gebeurtenissen buiten de gemeentegrenzen lokaal leiden tot onrust, polarisatie en een afnemend vertrouwen in de overheid en elkaar.
Het versterken van verbinding en sociale samenhang draagt bij aan het voorkomen van escalatie en het behouden van een veerkrachtige samenleving. Daarom blijft aandacht bestaan voor het tijdig signaleren en duiden van maatschappelijke ontwikkelingen en spanningen die van invloed kunnen zijn op de openbare orde, veiligheid en leefbaarheid binnen de gemeente.
Inzet Boa's en ontwikkelingen VRD
De veiligheidsopgave ontwikkelt zich in hoog tempo. Naast traditionele vraagstukken op het gebied van openbare orde, handhaving en crisisbeheersing krijgen gemeenten steeds vaker te maken met complexe en samenhangende veiligheidsvraagstukken. Langdurige verstoringen van vitale voorzieningen, digitale dreigingen, maatschappelijke onrust en geopolitieke ontwikkelingen vragen om een overheid die zichtbaar, wendbaar en goed voorbereid is.
Deze ontwikkelingen stellen hogere eisen aan de gemeentelijke veiligheidsorganisatie en aan de samenwerking met partners. Zowel de inzet van BOA's als de samenwerking binnen de Veiligheidsregio Drenthe zijn van groot belang voor een veilige leefomgeving, een effectieve crisisorganisatie en een weerbare samenleving. Daarbij zijn vakbekwaamheid, informatiegestuurd werken en het vermogen om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen van groot belang.
Inzet van BOA's
BOA's leveren een belangrijke bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente. Inwoners en ondernemers verwachten een zichtbare en aanspreekbare overheid die adequaat reageert op signalen van overlast en onveiligheid. Tegelijkertijd neemt de complexiteit van veiligheidsvraagstukken toe en vraagt de druk op de politiecapaciteit steeds vaker om een gerichte inzet van BOA's.
De inzet van BOA's richt zich op toezicht en handhaving in de openbare ruimte, wijkgerichte inzet en specifieke veiligheidsvraagstukken. Daarbij is bijzondere aandacht voor locaties waar de veiligheid en veiligheidsbeleving onder druk staan, waaronder het stationsgebied en locaties die samenhangen met de asielopgave. Daarnaast draagt specialistische BOA-capaciteit op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving bij aan de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit.
Om ook in de toekomst effectief te kunnen blijven optreden, blijven we investeren in opleiding, training, innovatie en informatiegestuurd werken. Daarnaast volgen we de landelijke ontwikkelingen rondom het nieuwe BOA-bestel en de gevolgen daarvan voor de lokale uitvoering.
Veiligheidsregio Drenthe (VRD)
De Veiligheidsregio Drenthe speelt een belangrijke rol bij het versterken van de crisisbeheersing en maatschappelijke weerbaarheid in Drenthe. Samen met gemeenten wordt gewerkt aan een toekomstbestendige crisisorganisatie, een sterke informatiepositie en een goede voorbereiding op nieuwe en complexe risico’s.
De veiligheidsopgave ontwikkelt zich van traditionele crisisbeheersing naar een bredere opgave waarin weerbaarheid, continuïteit van vitale voorzieningen en voorbereiding op complexe dreigingen centraal staan. Dit vraagt om een verdere professionalisering van crisisbeheersing en een gezamenlijke aanpak van risico’s die steeds vaker een regionale, nationale of internationale oorsprong kennen.
