Algemeen
De gemeentelijke woonlasten voor de inwoners bestaan hoofdzakelijk uit de optelsom van de OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Elk huishouden betaalt afvalstoffenheffing en praktisch iedere woning is aangesloten op het riool. Huurders van woningen betalen geen OZB, dus daar is alleen de omvang van afvalstoffen- en rioolheffing bepalend voor de woonlasten, zij het dat dit weer getemperd wordt voor lage inkomens, door de kwijtscheldingsregeling.
Voor een aantal heffingen staan er rechtstreekse, individuele prestaties tegenover, zoals leges, begraven, parkeren, markten.
Jarenlang is de gemeente in staat geweest de woonlasten voor inwoners min of meer te bevriezen en de stijging van prijzen van de gemeentelijke diensten te beperken tot maximaal de landelijke prijsindexering. In het coalitieakkoord is afgesproken dat de OZB ook in 2027 min of meer gelijk zal blijven voor een gemiddelde woning, en dat we de stijgingen van de overige heffingen zoveel mogelijk beperken. De oorzaak van de toename van de opbrengst OZB voor woningen in de begroting kan gevonden worden in areaaluitbreiding: de nieuwbouw en verbouw van woningen. De totale woonlasten zullen wel toenemen, vanwege de stijging van de riool- en afvalstoffenheffing. Later in deze paragraaf wordt dit nader toegelicht.
Waar in deze paragraaf gesproken wordt over tarieven, zijn deze nog voorlopig. De definitieve tarieven voor de verschillende belastingen en heffingen worden door de gemeenteraad vastgesteld via de belastingverordeningen in de raadsvergadering van december 2026.
Kwijtscheldingen
Inwoners met een laag inkomen hebben recht op kwijtschelding van de OZB, de rioolheffing en (deels) de afvalstoffenheffing. Verzoeken om kwijtschelding moeten worden getoetst aan de landelijke normen die zijn vastgesteld in de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De gemeenteraad heeft hierin enige beleidsvrijheid en kan in afwijking van de Uitvoeringsregeling besluiten dat er in het geen of slechts gedeeltelijk kwijtschelding wordt verleend, bijvoorbeeld door bepaalde heffingen gedeeltelijk uit te sluiten.
Bij de berekening of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding hebben gemeenten de vrijheid om 90 tot-100% van de bijstandsnorm te hanteren. De gemeente Emmen gaat uit van volledige, dus 100%, kwijtschelding en bij de normering wordt gebruik gemaakt van de meest ruime normen. Dit betekent dat aanvragers met een inkomen op 100% van het bijstandsniveau voor kwijtschelding in aanmerking kunnen komen als zij ook aan de overige normen voldoen.
Huurders betalen geen OZB en de rioolheffing kan volledig worden kwijtgescholden. Vanaf 2022 is het Diftar-systeem voor de afvalstoffenheffing ingevoerd. Deze heffing bestaat uit een vast gedeelte en een variabel gedeelte. Dit is afhankelijk van de hoeveelheid aangeboden rest-afvalzakken of ledigingen van grijze containers. Er is voor gekozen om de vaste kosten en een maximaal aantal aanbiedingen kwijt te schelden. De aanbiedingen die boven deze drempel uitkomen, worden wel in rekening gebracht. Hiermee blijft het kwijt te schelden bedrag jaarlijks ongeveer gelijk, maar wordt wel gestimuleerd om minder restafval in de grijze container aan te bieden.
Ondanks de soms hogere tarieven is het aantal inwoners dat kwijtschelding ontving iets lager geworden. Vooral vanwege de aantrekkende economie in de afgelopen jaren. Gezien de huidige economische situatie is de verwachting dat het totale bedrag van de kwijtschelding in 2027 ongeveer gelijk zal blijven aan de vorige jaren, rond de € 1 miljoen.
Geraamde inkomsten
In onderstaande tabel is aangegeven welke inkomsten zijn begroot in 2026 en 2027.
(bedragen x € 1.000) | Actuele begroting 2026 | Primitieve begroting 2027 |
|---|---|---|
OZB (onroerende zaakbelasting) | 29.185 | 29.285 |
Afvalstoffenheffing | 15.755 | 17.496 |
Rioolheffing | 12.637 | 13.217 |
Parkeergelden | 5.041 | 5.488 |
Sporttarieven c.a. | 2.212 | 2.667 |
Grafrechten | 1.072 | 1.227 |
Bouwleges | 3.288 | 3.810 |
Leges documenten | 2.147 | 1.747 |
Overige leges en vergunningen | 466 | 577 |
Belastingen (oa toeristen- en reclamebelasting) | 1.086 | 1.595 |
Totaal | 72.889 | 77.109 |
Nadere toelichting op de verschillen tussen 2026 en 2027:
- De meeste verschillen zijn te verklaren doordat tarieven jaarlijks geïndexeerd worden.
- Voor de OZB wordt uitgegaan van het (ongeveer) gelijk blijven van de OZB voor een woning met een gemiddelde WOZ-waarde. Waar de woningwaardes (WOZ) voor belastingjaar 2026 flink gestegen waren, werden de tarieven vergelijkbaar verlaagd, zodat de OZB gelijk bleef. Voor het bepalen van de waarde voor het belastingjaar 2027 wordt uitgegaan van de waarde op de waardepeildatum, 1 januari 2026. In 2025 zijn de waardes van woningen weer flink gestegen, dus zullen de tarieven dalen om het (ongeveer) gelijk blijven van de OZB aanslag te realiseren. Het verschil tussen de begrotingen van 2026 en 2027 is voornamelijk gelegen in areaaluitbreiding (nieuwbouw en verbouw).
- De begroting van de baten voor afvalstoffenheffing is hoger dan in 2026. Gezien de hogere kosten en de toekomstverwachtingen zullen de tarieven van zowel het variabele als het vaste deel stijgen. De definitieve tarieven zullen pas in december door de gemeenteraad vastgesteld worden.
- De rioolheffing stijgt met een percentage, zoals afgesproken is in het vastgestelde GRP. Ook door areaaluitbreiding stijgen deze inkomsten licht.
- Parkeergelden: de begrote opbrengsten zijn gestegen, wat wordt ingevuld door hogere tarieven.
- Sporttarieven: de begrote opbrengsten zijn gestegen, wat wordt ingevuld door hogere tarieven.
- Grafrechten: de begrote opbrengsten zijn gestegen, wat wordt ingevuld door hogere tarieven.
- Het tarief voor de toeristenbelasting stijgt met 75 cent naar € 2,50 per persoon per nacht, waardoor de inkomsten ook stijgen. Daarnaast wordt er (voorspellend) gerekend met het aantal overnachtingen van het vorige jaar, en dat zorgt ervoor dat de begroting hoger uitkomt dan vorig jaar.
