Beleidskader
Het huidige uitgangspunt is dat het wegenareaal op minimaal C-niveau moet worden gebracht en gehouden. Met de raad wordt gesproken over het opnieuw vaststellen van een gewenst kwaliteitsniveau. In september 2026 is hiervoor de eerste stap gezet door middel van een informatiebijeenkomst waarin verschillende kwaliteitsscenario's zijn voorgelegd. De volgende stap is een discussie met de raad over het gewenste kwaliteitsscenario. Dit gewenste kwaliteitskader vormt eveneens de basis voor het nieuwe beleidsplan wegen dat in 2027 wordt opgeleverd. Hieruit vloeit een beheerplan voort met een meerjarenplanning.
Uitvoering
Periodiek wordt een globale visuele inspectie uitgevoerd conform het CROW-inspectieprotocol. De resultaten worden verwerkt in het beheersysteem en vormen de basis voor het actualiseren van het onderhoudsplan. Afwijkingen van norm D worden alleen geaccepteerd als deze zijn onderbouwd met een risicoanalyse en beheersmaatregelen.
De globale visuele inspectie van 2024 toont aan dat 77% van de verhardingen voldoet aan het gestelde minimumniveau C of beter. Het aandeel verhardingen met kwaliteitsniveau D is met 4% afgenomen ten opzichte van 2020. Deze ontwikkeling is het resultaat van gerichte investeringen via ‘Reconstructie wegen’, het 'Deklagenprogramma' en het investeringsproject ‘Uitvoeringsplan Wegen’, ook wel bekend onder de naam 'Onderhoud Werkt'. De ingezette lijn wordt in 2027 voortgezet, met prioriteit voor verkeersveiligheid en comfort. Een nieuwe globale visuele inspectie is gepland. De uitkomsten hiervan zullen in de eerste helft van 2027 bekend worden.
A+ | A | B | C | D | |
2020 | 44 % | 16% | 6% | 7% | 27% |
2024 | 32,1% | 32% | 10,5% | 2,5% | 23% |
2026* | 33% | 32,5% | 10% | 2,5% | 22% |
*De cijfers 2026 betreffen een voorlopige inschatting op basis van actuele gegevens uit het beheersysteem. De definitieve kwaliteitsverdeling van het wegenareaal wordt vastgesteld na de globale visuele inspectie waarvan de gegevens in de eerste helft van 2027 bekend worden.
In 2027 worden verdere stappen gezet in het reduceren van het aandeel D-wegen. Tegelijkertijd worden de plannen verder uitgewerkt om het achterstallige onderhoud weg te werken en dit op realistische wijze te ramen in de begroting 2028 en de meerjarenraming 2029-2031. Hierbij wordt een cyclische aanpak gehanteerd van inspectie, analyse, planning en uitvoering, waarbij de programmering periodiek wordt herijkt op basis van de actuele gegevens.
Financiën
Op basis van geactualiseerde areaalgegevens en uitgevoerde inspecties is op basis van ons rekenmodel vastgesteld dat het aanvankelijk begrote exploitatiebudget onvoldoende was om het vastgestelde kwaliteitsniveau van het wegenareaal duurzaam te behouden. Om de kwaliteit van het wegenareaal op het gewenste niveau te brengen en te houden, zijn aanvullende exploitatiemiddelen noodzakelijk.
Naar aanleiding hiervan wordt de raad voorgesteld om vanaf 2028 structureel extra budget beschikbaar te stellen voor het beheer en onderhoud van wegen. Deze uitbreiding van het exploitatiebudget wordt gefaseerd ingezet. Hierbij wordt rekening gehouden met de absorptiecapaciteit van de markt, een doelmatige programmering van werkzaamheden en de bereikbaarheid binnen de gemeente. Door middel van een groeimodel worden de beschikbare middelen stapsgewijs op het benodigde niveau gebracht. De budgetuitbreiding is verwerkt in deze begroting en de bijbehorende mutatie is nader toegelicht onder de financiële afwijkingen van beleidsprogramma 7. De ontwikkeling van het beschikbare exploitatiebudget is zichtbaar in het beschikbare exploitatiebudget van onderstaande tabel.
De investeringen worden risicogestuurd ingezet en zijn gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de verhardingen. Eind 2026 is naar verwachting nog ongeveer € 15,3 miljoen beschikbaar uit eerder toegekende investeringskredieten. Hiervan wordt naar verwachting € 4,8 miljoen in 2027 in de markt gezet. Daarnaast zijn in de begroting voor de komende jaren nieuwe investeringskredieten opgenomen. Het gaat om jaarlijks € 500.000 voor het 'Deklagenprogramma' en € 476.000 voor 'Reconstructie wegen.' Deze kredieten zijn opgenomen in de investeringsplanning in paragraaf 2.6 van de financiële begroting.
(bedragen x € 1.000) | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 |
|---|---|---|---|---|---|---|
Beschikbaar exploitatiebudget | 4.441 | 3.433 | 3.628 | 4.204 | 5.033 | 5.862 |
Kapitaalslasten | 3.146 | 3.460 | 4.113 | 4.406 | 4.812 | 5.022 |
Saldo | 7.587 | 6.893 | 7.741 | 8.610 | 9.844 | 10.884 |
Voortgang
We werken eraan om achterstallig onderhoud (wegen op D-niveau) in te lopen. We onderzoeken door middel van een marktconsultatie welke inkoop- en contractvormen het meest geschikt zijn, om zo aan te sluiten bij de huidige marktsituatie en versnelling in te zetten. De resultaten van deze consultatie worden in het najaar van 2026 verwacht. Op basis daarvan passen we onze inkoopstrategie aan.
In 2025 is gestart met een herijking van het investeringsproject ‘Onderhoud Werkt’, waarbij prioritering plaatsvindt op basis van verkeersveiligheid en maatschappelijke impact. Randvoorwaarden zijn een goed functionerend beheerinformatiesysteem. Deze herijking gaat in 2027 door, waardoor we het aantal wegen met kwaliteitsniveau D doelgerichter en effectiever kunnen aanpakken.
Om de investeringsgelden nog efficiënter in te kunnen zetten, is in 2026 de eerste van een reeks asfaltonderzoeken uitgevoerd. Hierbij wordt door middel van steekproeven in afgebakende gebieden de opbouw en kwaliteit van asfaltwegen onderzocht. Daarnaast is een maatregeltoets uitgevoerd als aanvulling op de laatst bekende inspectiegegevens. Dit is een technische beoordeling waarbij de voorgestelde onderhoudsmaatregelen uit het beheersysteem worden getoetst op juistheid, zodat deze aansluiten op de planning en begroting. De uitkomsten van de onderzoeken en de marktconsultatie zijn van groot belang om de investerings- en onderhoudsbudgetten zo effectief mogelijk in te zetten in 2027.
Ook werken we aan het doorontwikkelen van onze systemen in relatie tot data en nieuwe technologie. Data is voor beheer essentieel. Er loopt daarom een project om onze data te verbeteren. Hierdoor kunnen we beter plannen en uitvoeren.
We werken aan een realistische planning om de werkzaamheden gefaseerd uit te voeren, zodat de bereikbaarheid van Emmen kan worden gewaarborgd. In 2027 wordt naast het reguliere onderhoud bijgedragen aan de aanpassing van de kruisingen op de Houtweg en wordt integraal groot onderhoud uitgevoerd in Klazienaveen, in de omgeving De Kap, Voeghoutenstraat, De Wieken en De Schoepen. Er worden ook reconstructies uitgevoerd aan de Kalkovenwijk, Verlengde Tweede Groenewijk en nabije omgeving in Emmer-Compascuum. Deze reconstructies brengen het percentage D-niveau terug met een 0.5 procent.
Basisgegevens
Verhardingen omvatten zoal rijbanen, fietspaden en voetpaden, maar ook parkeerterreinen, -stroken en -vakken. Het gaat daarmee verder dan alleen 'wegen'. Het onderhoud aan verhardingen is belangrijk voor de gebruikers waar het gaat om de verkeersveiligheid en comfort. Het aanzien van de verhardingen verbetert de beleving van de openbare ruimte voor onze bewoners in hun leef- en werkomgeving en dat geldt ook voor de bezoekers van onze gemeente.
De gemeente Emmen heeft afgerond 9.600.000 m 2 aan verhardingen. Hieronder staat de opbouw naar verhardingstype - elementen (zoals straatklinkers en betontegels), asfalt, cementbeton en halfverhard of onverhard - en gebruiksdoeleinde.
Verhardingstype | Oppervlak in m² | Percentage |
|---|---|---|
Elementen | 4.918.180 | 51,3 |
Asfalt | 3.785.343 | 39,4 |
Cementbeton | 462.098 | 4,8 |
Halfverhard/onverhard | 422.591 | 4,4 |
TOTAAL | 9.588.212 | 100 |
Gebruiksdoeleinde | Oppervlak in m² | Percentage |
|---|---|---|
Rijbaan | 5.937.007 | 61,9 |
Voetpad | 1.392.851 | 14,5 |
Fietspad | 863.833 | 9,0 |
Parkeervak/strook/terrein | 663.886 | 6,9 |
Inrit | 471.396 | 4,9 |
Drempel | 97.929 | 1,0 |
Overige | 161.310 | 1,7 |
TOTAAL | 9.588.212 | 100 |
